Enough to be dangerous: Η αξία του να ξέρεις αρκετά από αρκετά πράγματα

Σε μία συνέντευξη πρόσφατα άκουσα από έναν υποψήφιο από τις ΗΠΑ μία φράση που μου έμεινε: "enough to be dangerous". Ομολογώ ότι δεν τη γνώριζα. Την έψαξα και βρήκα ότι περιγράφει κάποιον που δεν είναι ειδικός σε κάτι συγκεκριμένο, αλλά ξέρει αρκετά από αρκετά πράγματα ώστε να είναι επικίνδυνος, με την καλή έννοια. Ικανός να καταλάβει, να συνδέσει, να ρωτήσει το σωστό ερώτημα, ακόμα κι όταν δεν είναι ο ειδικός στο τραπέζι.

Η ιδέα αυτή φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με ό,τι έχουμε συνηθίσει να ακούμε. Η αγορά εργασίας εδώ και χρόνια προβάλλει τον specialist ως το πρότυπο επιτυχίας: βάθος, εξειδίκευση, το να είσαι ο "καλύτερος σε ένα αντικείμενο". Κι όμως, η ευρεία γνώση έχει ίσως τη δική της αξία, για τρεις λόγους:

Πρώτον, σε βοηθά να συνδέεις πράγματα που ο ειδικός δεν βλέπει.  Όποιος ξέρει καλά μόνο το δικό του αντικείμενο, βλέπει τα προβλήματα μέσα από ένα και μόνο πρίσμα. Όποιος έχει επαφή με πολλά πεδία, μπορεί να αναγνωρίσει ότι ένα πρόβλημα HR είναι στην ουσία οικονομικό, ή ότι μια δυσλειτουργία στην παραγωγή κρύβεται σε ένα ζήτημα επικοινωνίας. Η σύνδεση ιδεών από διαφορετικά πεδία είναι συχνά η πηγή των πιο χρήσιμων λύσεων, όχι η βαθύτερη ανάλυση μέσα σε ένα και μόνο πεδίο.

Δεύτερον, σε κάνει καλύτερο συνομιλητή με τους ειδικούς.  Δεν χρειάζεται να είσαι λογιστής για να καταλάβεις έναν ισολογισμό αρκετά καλά ώστε να κάνεις τη σωστή ερώτηση στον οικονομικό διευθυντή. Δεν χρειάζεται να είσαι προγραμματιστής για να συνεννοηθείς αποτελεσματικά με ένα IT τμήμα. Η λογική του "enough to be dangerous" σε φέρνει σε θέση να μιλήσεις την ίδια γλώσσα με τον ειδικό, να καταλάβεις πού είναι το ρίσκο, χωρίς να χρειάζεται να γίνεις εσύ ο ειδικός.

Τρίτον, σε προστατεύει από τον κίνδυνο της υπερ-εξειδίκευσης.  Ένα επάγγελμα, μια τεχνολογία, ένας κλάδος μπορεί να αλλάξει ή να συρρικνωθεί - βλέπουμε τι γίνεται ήδη με το AI για παράδειγμα. Όποιος έχει επενδύσει αποκλειστικά σε ένα αντικείμενο, κινδυνεύει περισσότερο όταν αυτό συμβεί. Όποιος έχει ευρύτερη βάση γνώσεων, προσαρμόζεται πιο εύκολα, γιατί έχει ήδη κάποιο έδαφος σε γειτονικά πεδία.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι η εξειδίκευση δεν έχει αξία. Έχει, και μάλιστα μεγάλη. Σημαίνει ότι η ισορροπία μεταξύ βάθους σε ένα αντικείμενο και εύρους σε πολλά, είναι εξίσου στρατηγική και χρήσιμη επιλογή. Στην πράξη, πολλοί σπουδαίοι επαγγελματίες που έχω συναντήσει στα 25 και πλέον χρόνια στο HR, δεν ήταν πάντα οι πιο εξειδικευμένοι. Ήταν συχνά αυτοί που μπορούσαν να κινηθούν άνετα ανάμεσα σε οικονομικά, ανθρώπους, λειτουργίες και στρατηγική, χωρίς να είναι απόλυτα ειδικοί σε καμία από αυτές, αλλά αρκετά καλοί σε όλες ώστε να προσθέτουν αξία σε πολλά σημεία.

Το "enough to be dangerous" δεν είναι συμβιβασμός. Είναι μια διαφορετική, εξίσου σημαντική επιλογή στην εξέλιξη μίας καριέρας.